فشار خون بالا در بارداری برای مادر باردار ممکن است قبل از بارداری یا قبل از هفته ۲۰ بارداری ایجادشده باشد; که به آن فشار خون مزمن گفته می‌شود، یا پس از هفته ۲۰ بارداری ایجاد شده باشد.
پره اکلاپس با مسمومیت بارداری به فشار خون ایجاد شده در بارداری پس از هفته ۲۰ به همراه دفع پروتئین در ادرار و یک سری علائم و نشانه‌ها که به آن اشاره خواهد شد، گفته می‌شود.
در واقع شما در صورت مشاهده هرگونه علائم زیر باید سریعاً به پزشک خود مراجعه کنید:
- فشار خون بالاتر از ۱۴۰/۹۰ درصورتی‌که قبال فشار خون شما نرمال بوده است; که در اندازه‌گیری مجدد – فاصله ۴ ساعت هم تائید شود.
- سر درد شدید که به مصرف استامینوفن جواب ندهد
- افزایش وزن ناگهانی: اگر در طول یک هفته بیشتر از 1 کیلو گرم افزایش وزن داشتید.
- ورم دست‌ها و صورت البته این عالمت ممکن است در بارداری نرمال هم ایجاد شود.
- تاری دید
- دفع پروتئین در ادرار در آزمایش ادرار مشخص می‌شود.
- درد در بالای شکم
- خونریزی واژن
- تهوع-استفراغ
- تنگی نفس یا درد در قفسه سینه
چرا فشار خون بارداری مسمومیت بارداری ایجاد می‌شود؟
دلیل قطعی فشار خون بالا در بارداری مشخص نمی‌باشد ولی برخی افراد دارای فاکتورهای خطر این بیماری را دارند که باید از نظر مسمومیت بارداری بیشتر تحت کنترل باشند.
این فاکتورها شامل موارد زیر می‌باشد.
- حاملگی اول
- سابقه‌ی پره اکلاسبی در بارداری قبلی
- سن بالای 40 سال و یا کمتر از 18 سال
- سابقه‌ی خانوادگی این بیماری (بین خواهر)
- بیماری مکیوی در فرد، دیابت
- جنه تلویی
- چاقی مادر
- فشار خون مزمن (از قبل از بارداری)
در هر وضعیت دوران بارداری فشار خون شما اندازه گیری می‌شود و در صورت هرگونه مشکلی، آزمایش خون و ادرار از شما درخواست می‌شود.
طرز صحیح اندازه گیری فشار خون در مطب یا منزل
- قبل از اندازه گیری فشار خون از مصرف قهوه یا کشیدن سیگار اجتناب کنید.
- از فعالیت سنگین قبل از آن اجتناب کنید.
- در مکان آرام و راحت با شانه‌ی خالی 10 دقیقه بنشینید در حالی که پشت صاف باشد و هر دو پا روی زمین باشد.
- از کاف فشارسنج ) دور بازو قرار می‌گیرد (در اندازه مناسب استفاده شود نه خیلی
بزرگ و نه خیلی کوچک.
در صورتی که مشخص شد شما دچار فشار خون بالای ۹۰ تا ۱۴۰ هستید، از درمان‌های سنتی و خانگی پرهیز کنید و در قدم اول بررسی‌های لازم درخواست شده توسط پزشک معالج خود انجام دهید.
گاهی فشار خون بدون دفع پروتئین در ادرار و علائم خطر هست که در این موارد نیاز به درمان دارویی یا ختم حاملگی نیست.
در برخی موارد که فشار خون بالای ۱۰۰/۱۵۰ باشد پزشک شما بسته به سن حاملگی ممکن است برای شما دارو تجویز کند.
درمان قطعی مسمومیت بارداری بسته به سن حاملگی شما، زایمان و در آوردن جنین است.
در مورد خفیف مسمومیت حاملگی
- به شما توصیه می‌شود استراحت خود را در منزل بیشتر کنید(نه استراحت مطلق).
- به پهلوی چپ بیشتر بخوابید.
- میزان کافی مایعات مصرف کنید (7-6 لیوان در روز).
- رژیم کم نمک داشته باشید.
در صورت داشتن فشار خون بالا در بارداری مراجعه مرتب به مرکز درمانی نزدیک منزل داشته باشید و فشار خون خود را کنترل کنید.
فشار خون بالای (۱۶۰-۱۰۰) نشانه‌ی نوع شدید مسمومیت حاملگی تحت کنترل تا (۳۷-۳۶) هفته ادامه می‌یابد.
به صالح دید پزشک شما به سونوگرافی جنین و تست‌های سالمت جنین را بیشتر از سایر افراد انجام دهید.
از درمان‌های خودسرانه و طب سنتی بدون نظریه پزشک خود استفاده نکنید.
پیشگیری از مسمومیت حاملگی
چه اقداماتی در افراد دارای فاکتور خطر برای مسمومیت حاملگی، در پیشگیری ازاین بیماری مؤثر است؟
- در طب سنتی اعتقاد بر این است که باید بین مصرف غذایی و خروج مواد زاید متناسب وجود داشته باشد.
- از پر خوری و مصرف حجم زیاد مواد غذایی در یک وعده پرهیز کنید. از پیوست از سالاد و سبزیجات و روغن زیتون استفاده کنید.
- از مصرف غذاهای کنسروی،سس‌ها، نمک زیاد، سوسیس، کالباس، پرهیز کنید.
- در صورتی که منعی برای فعالیت در بارداری ندارید، پیاده روی سبک یا ورزش‌هایی مثل یوگای بارداری تحت نظر مربی مجرب مفید است.
- هرگز خودسرانه از دم نوش های گیاهی استفاده نکنید. بسیاری از گیاهان در حجم زیاد می‌توانند منجر به سقط جنین و عوارض دیگر شوند.
- برخی میوه‌ها در حجم متعادل می‌توانند در کاهش فشار خون مؤثر باشند مثل:آلبالو،مرکبات،عناب
- مصرف زرشک به میزان زیاد می‌تواند باعث سقط جنین یا آسیب به جنین شود. مصرف آن به میزان اندک به عنوان چاشنی غذا منعی ندارد.
- مصرف شدید دم نوش در بارداری ممنوع است.میزان ( مصرف آن در برنج منعی ندارد ). در کل در هیچ مطالعه‌ای ثابت نشده که مصرف دمنوش های گیاهی در جلوگیری از مسمومیت حاملگی مؤثر باشد. برخی از آنها در درمان فشار خون خفیف بارداری و تحت نظر پزشک مفید است.
- مصرف مکمل کلسیم: در افراد پر خطر یا افرادی که مصرف اندک لبنیات دارند توصیه مصرف قرص کلسیم می‌شود.
- ویتامین دی: در افرادی‌که دچار کمبود ویتامین دی هستند، خطر مسمومیت بارداری بالاتر است و توصیه به مصرف مکمل آن می‌شود.
- مصرف مکمل‌های فولیک اسید – و مولتی‌ویتامین را ادامه دهید.
در برخی افراد پزشک شما پس از سونوگرافی از هفته‌ی ۱۲ (قبل از هفته ۱۶ بارداری) قرص آسپرین با دوز کم شروع می‌کند; که در جلوگیری از فشار خون بارداری مؤثر است.
در افراد پر خطر برای این بیماری استراحت در طول روز 4 تا 6 ساعت توصیه می‌شود.
تغییرات فشار خون در بارداری
به علت اثرات هورمون پروژته در بارداری، فشار خون مادر در سه ماهه اول و دوم افت پیدا می‌کند، ممکن است در ایستادن طولانی دچار افت فشار خون شود.
از هفته 24 بارداری مجدداً فشار خون، تدریجاً بالا می‌رود. و در هفته‌های آخر بارداری به فشارخون قبل بارداری می‌رسد.
فشارخون پس از زایمان در افراد با مسمومیت حاملگی
پس از وضع حمل در این موارد مادر باید در بیمارستان تحت نظر و کنترل مرتب فشار خود باشد.
در فشار خون بالاتر از ۱۶۰-۱۰۰ نیاز به درمان دارویی است.
در مسمومیت بارداری ممکن است فشار خون در ۶-۳ روز اول وضع حمل بالا رود ولی معمولا در ۲ هفته برطرف می‌شود.
پس از ترخیص از بیمارستان باید مادر فشار خون خود کنترل کند و در هفته اول مجدد ویزیت توسط پزشک معالج انجام شود.
منبع: توراهی
