در دنیای امروز مقولۀ زیبایی اهمیت فراوانی پیدا کرده به طوری که از حاشیه وارد متن زندگی شده و تبدیل به دغدغۀ اصلی بسیاری از افراد شده است، از این رو گرایش به سمت عمل های زیبایی نیز افزایش یافته است. در این میان از بین بردن موهای زائد بدن نیز تبدیل به یک مسئلۀ آزاردهنده شده است که با روش های معمول، نیازمند زمان خاص در برنامۀ هفتگی افراد بوده و البته دردناک و حتی پرهزینه هم هست. بدتر اینکه با تمام این مشکلات این روش ها دائمی نیستند و در خوش‌بینانه‌ترین حالت در عرض چند هفته این موها دوباره بازمی گردند؛ اما تکنولوژی برای حل این مشکل نیز وارد عمل شده و راهکاری ارائه کرده است.
استفاده از لیزر، روشی است که اخیراً بسیار رواج یافته و پرطرفدار محسوب می شود؛ اما یک سؤال اساسی که در این مورد مطرح می شود عوارض و مضرات آن است. برای پاسخ به این سؤال ابتدا باید قدری با این موضوع آشنا شویم.
لیزر چیست و چگونه کار می کند؟
لیزر همان‌گونه که از ظاهر آن پیداست نوعی نور تک‌رنگ است که دارای یک طول‌موج است و همین ویژگی سبب شده در برخورد با ملانین های مو (رنگ‌دانه‌های سیاه) جذب‌شده و آنها را تخریب می کند. به همین دلیل هرچقدر موها ضخیم تر و تیره تر باشند میزان ملانین موجود در آنها بیشتر بوده و درنتیجه نور لیزر را بیشتر جذب می کنند و راحت تر و سریعتر از بین می روند.
هرچند درگذشته این روش برای افرادی با پوست های روشن و موهای ضخیم و مشکی تعریف شده بود؛ اما امروزه برای تمام پوست ها قابل‌اجراست.
لیزر برای چه افرادی مناسب نیست؟
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. این یک قاعده کلی است و در این مورد هم صدق میکند به همین دلیل استفاده از لیزر برای برخی افراد توصیه نمی شود چراکه ممکن است سبب بروز مشکلات جدی شود.
- افرادی که دچار اختلالات هورمونی هستند بهتر است قبل از اقدام با پزشک مشورت کنند چون امکان بازگشت موهای زائد در این مورد بسیار بالاست و یا ممکن است زمان درمان آن طولانی تر شود.
- افرادی که پوست خود را برنزه کرده اند قبل از انجام کار باید موضوع را با پزشک در میان بگذارند؛ چراکه برای تأثیر لیزر پزشک باید میزان انرژی آن را بالا ببرد و این ممکن است باعث سوختگی پوست شود.
- افرادی که در محل لیزر تب‌خال دارند در صورت نیاز حتماً باید طبق دستور پزشک قبل و بعد از انجام لیزر دارو مصرف کنند چون لیزر ممکن است سبب انتشار ویروس شود.
- داشتن عفونت در محل لیزر نیز ممکن است سبب انتشار آن شود.
- مصرف برخی داروها مانند داروهای حاوی طلا ممکن است مشکل‌آفرین باشد. مصرف آکوتان نیز علاوه بر کاهش تأثیر لیزر، به خاطر حساس و نازک کردن پوست ممکن است سبب سوختگی و یا ایجاد لک روی پوست شود. مصرف داروهای دیگری ازجمله کورتونها، هورمونها و مینوکسیدیل ممکن است باعث رویش مجدد موهای زائد شود.
- افرادی که دچار بیماریهایی مانند پسوریازیس، لیکنپلان و ویتلیگو هستند به علت احتمال ایجاد ضایعات در محل لیزر باید از این کار اجتناب کنند.
- هرچند مضر بودن لیزر برای زنان باردار ثابت نشده است اما بهتر است این کار را تا زمان وضع حمل به تأخیر بیندازند.
- لیزر می توانند خال‌کوبی یا توی روی پوست را کمرنگ کند به همین علت این افراد باید قبل از انجام لیزر این مورد را در نظر بگیرند.
- لیزر روی قسمت های دارای جای زخم یا مشکلات پوستی ممکن است باعث تشدید و یا رویش گوشت اضافی شود.
عوارض و مضرات
در علم پزشکی هر روش درمانی علاوه بر مزایا، مشکلاتی نیز به همراه دارد و استفاده از لیزر هم از این قاعده مستثنا نیست.
اولین مسئله در مورد لیزر هزینۀ بالای آن است که باید در نظر گرفته شود. مسئلۀ دیگر آنکه برگشت ناپذیری موهای زائد در این روش صد درصد نیست و در صورت وجود اختلالات هورمونی در فرد، امکان برگشت آنها وجود دارد.
مسئلۀ دیگر راجع به عوارض پس از انجام لیزر است که شامل خارش، تورم و سرخ شدن محل لیزر است؛ اما این عوارض درواقع واکنش طبیعی پوست در مقابل آسیب دیدگی است و معمولاً در عرض چند ساعت تا چند روز برطرف می شوند و آسیب جدی ایجاد نمی کنند.
اما در این میان عوارضی نیز هستند که احتمال وقوع کمتری دارند اما میتوانند مشکل‌آفرین باشند.
- کاهش یا افزایش رنگدانه های پوستی و ایجاد لکهای روشن یا تیره روی پوست در اثر تحریک لیزر میتواند یک عارضۀ ناخوشایند باشد.
- مسئلۀ بعدی امکان ایجاد سوختگی پوست است. هرچند این سوختگی خیلی عمیق نخواهد بود و در حد یک آفتاب سوختگی است که پس از چند روز رفع خواهد شد.
- احتمال ایجاد جوش و آکنه در اثر تحریک پوست و ترشح چربی و یا دلمه بستن برخی قسمت های آسیب‌دیده نیز دور از انتظار نیست.
- امکان ایجاد لک های ریز قرمز به خاطر آسیب رسیدن به مویرگهای سطح پوست نیز وجود دارد.
- محلهای آسیب‌دیدۀ بدن همیشه مستعد تجمع میکروبها و باکتری ها هستند و همین ممکن است سبب بروز عفونت شود و در صورت سهل‌انگاری و عدم توجه گسترش خواهد یافت.
لازم به ذکر است این عوارض در صورت عدم مهارت کافی در کار با لیزر ایجاد می شوند. به همین دلیل توصیه می شود برای انجام لیزر سراغ افراد متخصص و باتجربه بروید.
نکتۀ دیگر آنکه در برخی موارد نادر امکان ایجاد بی حسی، حساسیت در مقابل کرم ها یا ژل‌های بی حسی و حساسیت در برابر تابش نور خورشید وجود دارد که اغلب قابل‌درمان هستند.
